Wat zijn immateriële vaste activa?

Wat zijn immateriële vaste activa?

De vraag wat immateriële vaste activa zijn en hoe ze ooit ontstaan zijn is een vraag die menig ondernemer bezighoudt. En als er immateriële vaste activa zijn in je onderneming, dan is de volgende vraag hoe je ermee om moet gaan. Immateriële vaste activa zijn bezittingen die je niet vast kunt pakken maar waar je wel de beschikking over hebt. Om dit verder te verduidelijken zijn er een viertal hoofdgroepen van immateriële vaste activa:

• Kosten van onderzoek en ontwikkeling
• Kosten van vergunningen, concessies e.d.
• Goodwill
• Overige immateriële vaste activa

Kosten van onderzoek en ontwikkeling

Voordat er producten of diensten op de markt gebracht kunnen worden, zijn er kosten die voor de ontwikkeling gemaakt worden. Je ziet dit voornamelijk in de farmacie, softwareontwikkeling en bij elektronische apparatuur. De ontwikkeling en het testen van een geneesmiddel kan enkele jaren in beslag nemen. Hiervoor is een laboratorium nodig met personeel en de kosten om het geneesmiddel te maken. De geactiveerde kosten dienen te worden toegelicht in de jaarrekening.

Als je deze kosten hebt gemaakt en volgens de juiste manier geactiveerd hebt, dan moet je ze af gaan schrijven. De wettelijke afschrijvingstermijn voor de kosten van onderzoek en ontwikkeling is vijf jaar. In vijf jaar moeten de geactiveerde kosten naar € 0,- afgeschreven worden. Anders dan bij materiële vaste activa mag hier geen rekening gehouden worden met een restwaarde.

Kosten van vergunningen, concessies e.d.

De kosten van vergunningen en concessies zijn iets tastbaarder omdat er contracten of overeenkomsten aan ten grondslag liggen. Je koopt bijvoorbeeld een recht om een bepaald product in Nederland te mogen verkopen of je krijgt een vergunning om grondstoffen te winnen in een specifiek gebied. De voorwaarde voor activering is dat de vergunningen, concessies e.d. van een derde gekocht zijn en niet in eigen beheer ontwikkeld zijn. Er zijn geen vaste regels voor de afschrijving van de vergunningen, concessies e.d. daarom zal de economische levensduur leidend zijn voor de afschrijvingstermijn en de restwaarde.

Goodwill

Goodwill is een ontastbaar iets. Het zit verstop in de onderneming. In een verleden is geld betaald voor een klantenkring, de reputatie of naam van de onderneming of de vestigingsplaats. Goodwill kan alleen overgedragen worden aan derden door de verkoop van de onderneming aan een derde. Goodwill mag alleen geactiveerd worden als er ook daadwerkelijk betaald is aan een derde partij. Zelf ontwikkelde of benoemde goodwill mag niet geactiveerd worden. De waardering van de goodwill is te bepalen door de betaalde overnamesom te verminderen met de nettovermogenswaarde van de onderneming. In principe dient de goodwill afgeschreven te worden in vijf jaar. Indien een langere afschrijvingstermijn gewenst is, dan zal de langere termijn goed onderbouwd moeten worden.

Overige immateriële vaste activa

Dit is de restpost in de immateriële vaste activa. Hierbij valt te denken aan oprichtingskosten, emissiekosten, initiële kosten en het zogenoemde “human capital”. Oprichtingskosten spreken voor zich, evenals de emissiekosten als er aandelen uitgegeven zijn en daar kosten mee gemoeid zijn. Deze kosten worden in vijf jaar afgeschreven. De initiële kosten kunnen volgen om de ontwikkelingskosten. Als er bijvoorbeeld defecten zijn aan het product die gerepareerd moeten worden, reclamekosten in het begin of het opzetten van een distributiestructuur voor je producten. Deze kosten mogen afgeschreven worden naar de economische levensduur. Human capital komt bijvoorbeeld in het voetbal voor, de transfersommen. Het gaat om de specifieke kennis of kwaliteit van een persoon.